معتمدان هیئت اجرایی انتخابات دوازدهمين دوره ریاست جمهوری در خرم‌آباد

معتمدان هیئت اجرایی دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در خرم‌آباد انتخاب شدند.

برای تشکیل هیئت اجرایی این شهرستان جلسه معتمدان هیئت اجرایی با حضور دادستان خرم‌آباد و اعضای هیئت نظارت شهرستان خرم‌آباد برگزار شد.

در این جلسه پس از رأی‌گیری که به‌صورت محرمانه انجام شد معتمدان هیئت اجرایی دوازدهمین دوره‌ی ریاست جمهوری در حوزه‌ی انتخابیه شهرستان خرم‌آباد به اين ترتيب انتخاب شدند:

 

ناصر محمودوند (رئيس مخابرات خرم‌آباد) با 20 رأی

محمد‌رضا صفی‌خانی (مدير كل صنعت، معدن و تجارت لرستان) با 18 راي

مهرداد فتحی‌بیرانوند (مدير كل حفاظت از محيط زيست لرستان)  با 16 رأی

محمد‌رضا منصوری با 15 رأی

سيد مجتبی صورتیان (مدير كل اسبق شركت آب و فاضلاب لرستان)  با 15 رأی

فرزاد منصوری با 15 رأی

حسن رضاییان با 14 رأی

محمد‌رضا کریم‌نژاد با 13 رأی

میثم هاشمی‌نیا با 13 رأی

همچنين علی جهان‌آرا (مدير كل كتابخانه‌هاي لرستان) و احمد مقدم‌بیرانوند (مدير امور شعب بانك ملي لرستان) نیز به عنوان اعضای علی‌البدل تعیین شدند.

دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری و پنجمین دوره انتخابات شوراهای شهر و روستا روز جمعه 29 اردیبهشت‌ماه 96 هم‌زمان در سطح کشور برگزار می‌شود.

 

187داوطلب انتخابات پنجمين دوره شورای اسلامی شهر خرم‌آباد تایید صلاحیت شدند

187 داوطلب پنجمین دوره انتخابات شورای اسلامی شهر خرم‌آباد از سوی هیات های اجرایی و نظارت تایید صلاحیت شدند.

در مجموع 230 داوطلب انتخابات پنجمین دوره شورای اسلامی شهر در خرم آباد ثبت نام کرده بودند كه 9 تن از این داوطلبان انصراف دادند و 34 نفر از این افراد نیز رد صلاحیت شدند.

6 تن از این رد صلاحیت شدگان از اعضای شورای شهر قبل و 3 تن از اعضای دوره‌های گذشته هستند.

تاریخ ایجاد برخی نهادها و اماکن در خرم‌آباد و لرستان + اولین‌ها

 سبزه‌میدان خرم‌آباد = 1307

 

ایجاد خیابان سپه (از غرب قلعه به سبزه‌میدان) = 1305

 

تاسیس فرمانداری کل لرستان به مرکزیت خرم‌آباد = 1340

 

ارتقا به استانداری لرستان = 1352

 

تاسیس معارف (آموزش و پرورش) لرستان و بروجرد = 1298

 

تاسیس اداره معارف (آموزش و پرورش) خرم‌آباد = 1304

 

تاسیس اولین دبستان در خرم‌آباد (سپه) = 1302

 

تاسیس اولین دبیرستان خرم‌آباد (پهلوی/امام) = 1314

 

تاسیس دانشسرای مقدماتی پسران = 1333

 

تاسیس دانشسرای مقدماتی دختران = 1343

 

ورود اولین خودروها به خرم‌آباد = 1304

 

نشستن اولین هواپیما در خرم‌آباد = 1302

 

ورود اولین تاکسی به خرم‌آباد = 1330

 

افتتاح جاده سراسری (خرم‌آباد- خوزستان) = 1307

 

آسفالت خیابان‌های خرم‌آباد برای اولین بار = 1330

 

تاسیس دانشگاه لرستان = 1356

 

تاسیس دانشگاه آزاد خرم‌آباد = 1365

 

تاسیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان = 1370

 

تاسیس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی لرستان = 1374

 

تاسیس اداره ثبت احوال خرم‌آباد = 1305

 

تاسیس اداره ثبت اسناد و ملاک در خرم‌آباد = 1312

 

تاسیس اولین دفتر ازدواج و طلاق خرم‌آباد = 1312

 

برقراری اولین پرواز مسافربری هوایی عمومی (خرم‌آباد- تهران) = 1356

 

افتتاح هتل جلب سیاحان (شهرداری) خرم‌آباد = 1344

 

افتتاح هتل شقایق خرم‌آباد (3 ستاره) = 1356

 

ثبت اولین بنای خرم‌آباد در فهرست آثار ملی ایران (سنگ نوشته) = 1344

 

ثبت دومین بنای خرم‌آباد در فهرست آثار ملی ایران (قلعه فلک الافلاک) = 1348

 

ثبت سومین بنای خرم‌آباد در فهرست آثار ملی ایران (پل شاپوری/طاق پل شکسته) = 1354

 

تاسیس اولین شرکت برق در خرم‌آباد (راغبیان) = 1307

 

ورود تلفن به خرم‌آباد = 1308

 

ایجاد اولین سینما (ثابت) در خرم‌آباد (لشکر/شهناز/فلسطین) = 1323

 

دومین سینمای خرم‌آباد (آزیتا/استقلال) = 1348

 

سومین سینمای خرم‌آباد (رنگین کمان) = 1350

 

اولین فیلم کوتاه ساخته شده در خرم‌آباد (توسط دکتر هوشنگ اعظمی ساخته شد) = 1338

 

اولین کتابخانه نوین خرم‌آباد (باشگاه افسران) = 1330

 

اولین کتابخانه عمومی خرم‌آباد (کوروش کبیر/امام جعفر صادق) = 1346

 

انتشار اولین نشریه خرم‌آباد (پاداش/اتحاد/نشریه حزب میهن‌پرستان لرستان) توسط عبدالحسین خرمی = 1321

 

چاپ اولین کتاب در چاپخانه‌های خرم‌آباد (جزوه اشعار صحبت‌الله معینی) = 1325

 

افتتاح اولین شعبه بانک ملی در خرم‌آباد = 1310

 

✍  گردآوری: رضا جایدری

 

✅ منابع:

*  پیشینه ارتباطات و تاریخ مطبوعات خرم‌آباد؛ سیدفرید قاسمی 1387

*  دانشنامک خرم‌آباد؛ سیدفرید قاسمی 1394

*  اسناد مرتبط با خرم‌آباد

 

#کانال تلگرامی خرم آباد قدیم

@khormoaa

اسامي فوت شده‌هاي خرم‌آباد لرستان در فروردين‌ماه 1396

بتول‌خانم عظیمی فرزند علی‌اکبر

شهلا رشیدی فرزند خدارحم

مراد چنگایی فرزند ملک‌رضا

معصومه موسوی فرزند رضا

حبیب همتی‌بابایی فرزند عزیزبگ

سیده‌فاطمه نعمتیان‌سراوری فرزند سید عزیزالله

مریم قلایی فرزند محمدجان

پاپی‌مراد بیرانوند فرزند اسد

رنگینه جوجی‌چگنی فرزند نور‌محمد

عبدالکریم ندری فرزند کسه‌خان

جهان‌شاه اسکندری فرزند غفور

مجتبی دکامین فرزند مرادعلی

کرم بیرانوند فرزند میرزا

حسن‌آقا رمضانی فرزند علی‌اکبر

فروزان سپهوند فرزند درویش‌علی

ستاره کشوری‌پاپی فرزند عبدالحسین

اعظم عباسی‌راد فرزند طهماس

حسین شفیعی فرزند حیدر

خانم موسیوند فرزند ولی

خدارحم سگوند فرزند علی‌عباس

احمد امرایی فرزند رحمت‌الله

خانم‌تاج همتی‌زاده فرزند روزه

علی فاضل فرزند صیدمحمد

علی‌داد امیرنژادیان فرزند خداداد

طلا زمانیان فرزند رضا

علی‌‌نقی زیني‌وندی فرزند سوخته‌علی

علی ابراهیمی‌آهنگران فرزند بهرام

سیر موسوی فرزند سید عبدالله

نازاری حیدرزاده فرزند حیدری

محمدحسن خشنود فرزند محمدعلی

شیرولی بساطی فرزند عبدالعلی

مرید‌علی بسطامی فرزند ابراهیم

عذری اویسی فرزند ذبیح‌الله

تاجی ساکی فرزند فرهاد

غریب ولی‌زاده فرزند جمعه

فخر‌دولت خاکسار فرزند درویش

ماه‌بانو رشیدی فرزند آزاد

گوهر حسنوند فرزند میرزا

کشور رحمتی فرزند رضا

آهو مرادی ریمله فرزند صیدولی

عباس رشنویی فرزند کوچک

محمد شعبان‌زاده‌فرد فرزند علی

حجیه حق‌شناس فرزند میرزاعلی

حسین صالحی چگنی فرزند رضا

فروغ توانا فرزند احمد

رسول پارسا‌امین فرزند میرزا

نیم‌طلا اکبری‌کردعلیوند فرزند صیدرضا

اعظم طولابی‌پژوم فرزند فتح‌علی

مهدی صفار فرزند صفر

مجید مردانی‌سراب فرزند نقد‌علی

خیاطه فلاح‌پور فرزند نجی

کرم‌خدا فرضی‌پور فرزند فرضی‌بک

حجت‌الله دالوند فرزند حشمت

خانم‌کوچک مبهوت (رحمتي) فرزند پاپی‌علی - همسر استاد نوري سلاح‌ورزي (شاعر)

علی‌مراد آزادی‌فر فرزند سردار‌خان

فائزه مومنی فرزند علی‌محمد

محمدرضا کاکولوند فرزند پاپی‌حسین

فرشته شریفی فرزند نصرت‌الله

زرین‌تاج دالوند فرزند محمدرضا
مصطفي عباسي فرزند رسول - معاون اسبق ثبت احوال لرستان

علی‌حیدر سپهوند فرزند شریف

غلام‌عباس خدادادی فرزند علی

شاه‌ملک سلطانی فرزند عین‌شاه

درویش نیازی فرزند حسن

مجتبی دولتشاهی فرزند رضا

فاطمه سلاح‌ورزی فرزند غلامحسین

سید‌حسین حیات‌الغیبی فرزند سیدرحیم

آهوخانم خدایي‌راد فرزند ملک‌مراد

محمدعلی رهبری‌ماهرو فرزند غلامرضا

بیگ‌رضا بستامی فرزند عیسی‌خان

مهدی رخشان فرزند قیصور

محمدکاظم کاظمیان فرزند رضا

مریم قنبربگی فرزند علی‌اکبر

زرین‌طلا ترابی‌الوار فرزند الیاس‌بک

محمدجعفر بیرانوند فرزند پنج‌شنبه

بهمن سالاری فرزند گجی

ملک‌حسین چنگایي فرزند عبدالعلی

علی جوان‌مرد فرزند صیدعلی

حسین سگوند فرزند شیرعلی

شیر‌ولی زردان فرزند محمدولی

معصومه لک فرزند ابراهیم

مریم مریدی فرزند شیر

فاطمه بیرانوند فرزند میرزا

هاشم دلفان فرزند حاتم

احمد پاپی فرزند براکه

طاوس جعفری فرزند منصور

زینب یگانه‌پور فرزند نورعلی

نجم‌الدین نادری فرزند نصرالله

فیروز اکبری فرزند جعفر‌علی

پاپی جعفری فرزند شهباز‌بک

امیررضا جعفری فرزند جهانگیر

ایمان شاه‌احمدی فرزند خدا‌رحم

تاجی مرادی‌نژاد فرزند آزاد‌خان

علی‌محمد براتی فرزند مراد

مهدی دالوند فرزند علی‌دوست

میلاد بردین فرزند بهزاد

عاطفه محمدی فرزند محمود

طهماسب عالی‌نژاد فرزند جهان

حجت‌الله حیدری فرزند نامدار

علی‌رضا نعمت‌پور فرزند احمدرضا

علی‌اکبر منشی‌رشنو فرزند بیداق‌علی

ماه‌نساء شرفی فرزند ولی‌جان

خان‌زاده ناصرپور فرزند جهان‌شاه

هما انوری فرزند صیدصفر

فاطمه پرنور فرزند جلال

توکل پورحسین فرزند حسین‌جان

صغری فتح‌الهیان فرزند مهرعلی

اسعد ویسی فرزند فرج‌الله

رحمت‌الله میردریکوند فرزند ترعلی

میرزاعلی فرزند جعفرپورامرایي فرزند دار‌بلوط

حمیدرضا کیاشمشکی فرزند یزدان

بتول‌خانم عظیمی فرزند علی‌اکبر

شهلا رشیدی فرزند خدا‌رحم

مراد چنگایی فرزند ملک‌رضا

اسحاق رضایي فرزند حسین

ملوک سگوند فرزند میرزا

مرتضی شریفی‌فر فرزند قاسم

اکرم معزز فرزند حسین

علی‌محمد اسکندری فرزند عباس

یاسمن خادمی فرزند شاداده

مهناز بیرانوند فرزند کتاب‌علی

آرمیتا قربانی‌میر‌ فرزند بهروز

فاطمه بیرانوند فرزند نظر

تاج سایر فرزند قربانی

نورالله سگوند‌ساکی فرزند رحیم

محمد سگوند فرزند علی‌محمد

غلامرضا رضایي‌کمالوند فرزند خان‌میرزا

مهرداد بازگیر فرزند فتح‌الله

نورمراد شادابی‌فر فرزند علی‌مراد

حسین قائدرحمتی فرزند هوشنگ

فرنگيس حلمی‌تبریزی فرزند بیوک

مهدی پولادوند فرزند امیر

قدرت‌الله سپهوند فرزند همت‌خان

یاسر احمدی فرزند عبدالرضا

امیرحسین احمدی‌منفرد فرزند علی

هما زرین‌جویي‌الوار فرزند صید‌حسین

فاطمه ولی‌زاده فرزند محمدعلی

خانم‌کوچک رشنو فرزند دوشنبه

کافیه خدابخشی‌الوار فرزند پاپی‌مراد

ماه‌بانو بیرانوند فرزند یوسف‌علی

میترا نوری فرزند عزیز‌علی

حسین دالوند فرزند محمد

شاه‌سلطان شیخ‌حسین‌فرد فرزند یاسم

گل‌انار بستامی فرزند کرم‌رضا

زهرا مخبری فرزند حسین

ملوک سگوند فرزند میرزا

علی‌محمد اسکندری فرزند عباس

یاسر احمدی فرزند عبدالرضا

امیرحسين احمدی‌منفرد فرزند علی

معصومه اسکندری فرزند باقر

رضاخان مهدی‌پور سنگکر فرزند نصیرخان

علی کرمی فرزند رستگار

پری سپهوند فرزند داربلوط

عزیز‌مراد بیرانوند فرزند خانکه

محسن رشیدی فرزند فضل‌الله

سبزبانو دریکوند فرزند عین‌شاه

محمدجواد بلوطی‌سهرابی فرزند محمد‌نقی

ساسان حیدری‌بیگی فرزند اردشیر

علی یاراحمدی فرزند سبز‌علی

ثریا بیرانوند فرزند بلافات

رضا بیرانوند فرزند صید

براری افراسیابی فرزند ولی‌الله

ناصر رضایي‌فعلی فرزند رضا

عیسی فولادی فرزند امیدبک

میرزا لطیفیان‌عبدل‌آباد فرزند حاجی‌مراد

مراد آزادی‌پور فرزند داغر

پرویز طولابی فرزند محمدحسین

نواب پیرحیاتیان فرزند مجتبی

اکرم خدایي‌مقدم فرزند عوض‌علی

زبیده دکامی فرزند خانی

خاور رهسپار فرزند مرادعلی

خدارحم نادر‌نیا‌یگانه فرزند درویش‌علی

شیرین حسنوند فرزند میرزاکه

احترام کلاهی‌زاده فرزند کرم‌حسین

هماخانم بیگی‌پور فرزند بیگ‌میرزا

گل‌انار بستامی فرزند کرم‌رضا

زهرا مخبری فرزند حسین

اشرف بداق فرزند یوسف

علی‌محمد خسرویانی فرزند عزیز

عابدین بختیاری فرزند حسن

صیدمیرزا سیاه‌منصور فرزند جان‌محمد

کافیه ایمانی‌زاده‌میر فرزند علی‌عسگر

احمد سوری فرزند ابراهیم‌بک

امین اصفهانی فرزند علی‌کرم

علی‌حیدر غلامی‌جودکی فرزند علی

رقیه امیری فرزند پاپی‌کرم

یدالله اردشیری فرزند درویش‌عباس

زهرا پیرحیاتی فرزند آقا‌محمد

نگار جعفری‌پشم فرزند مهرداد

نصرت‌الله پژوهنده فرزند یوسف

توکل رادمان فرزند علی‌داد

مریم‌بانو حیدری‌نژاد فرزند صید‌احمد

ارسلان لطفی‌پور فرزند بهمن

فرخی زنجفیل‌بیرانوند فرزند همی

آذر دالوند فرزند محمدصادق

سید‌امین فتحی فرزند سید‌موسی

محمد رشنو فرزند مراد

همت پاک‌نیا فرزند ولی‌حسین

جواد جمشیدی فرزند جمشید

شکر‌علی عادلی فرزند عیسی

صادق چرائی فرزند غریب
علي بسطامي
رضا همتي – قبرستان فلك‌الدين
مرتضي محمدپور
عيسي عزيزي فرزند والي از طايفه رك‌رك- از خيرين مدرسه‌ساز لرستان

خبر: كيوان آقايي

تصویرگری بخشی از خیابان شهدا شرقی به سمت خیابان مطهری خرم‌آباد در دهه 60

اوایل دهه 60 وارد دبستان شهید مراد داودی شدم. این دبستان قبل از انقلاب، نمونه ملی شهرزاد نام داشت

محل دبستان تا پایان سال تحصیلی 64-1363 در شمال شرقی میدان شهدا، کوچه شهید بیرانوند و محل کنونی بانک رفاه کارگران قرار داشت

 

علم بهتر است یا ثروت؟

اگر چه هنوز برای پیدا کردن پاسخ این سوال سردرگم هستم اما بعد از انتقال دبستان ما در سال تحصیلی 65-1364 به شمال غربی میدان تختی و تبدیل محل مدرسه سابق دانش‌اندوزی ما به بانک رفاه کنونی، حداقل این را می‌دانم که جایی از این شهر، علم زیر‌پانشین ثروت شد!

به هر روی، درب ورودی دبستان ما داخل کوچه سمت چپ قرار داشت و پس از ورود از درب کوچک آن و عبور از یک راهروی 6-7 متری، به حیاط مدرسه می‌رسیدیم که 3 طرف جنوبی، شرقی و شمالی آن دارای کلاس بود و فقط بخش غربی حیاط به دیوار محدود می‌شد.

قصد ندارم بیش از این به فضای درون مدرسه بپردازم زیرا اکثر خوانندگان مطلب، ممکن است دانش‌آموز این مدرسه قدیمی نبوده و از آن خاطره‌ای نداشته باشند، فقط این نکته را که ذکر می‌کنم که سیستم اطلاع از نام دانش‌آموزان غائب هر کلاس جالب بود:

کلاس‌های مدرسه ما مجهز به آیفون دیواری بودند که به دفتر متصل می‌شد. معاون مدرسه هر روز به جای جلوی درب کلاس آمدن و پرسیدن اسامی غائبین، از طریق آیفون دیواری اسامی دانش‌آموزان غائب را از معلم می‌پرسید و پیام‌های ضروری را به معلم انتقال می‌داد

معلم کلاس اول ما خانم "پورویسه" بود و کلاس ما در قسمت شمال شرقی دبستان قرار داشت.

نکته جالب دیگری که به ذهنم می‌رسد این که بابای مدرسه در سال اول تحصیل من آقای "عیدی حسنوند" نام داشت و دهه ۸۰ که در آموزش و پرورش لرستان استخدام شدم، اولین سال تدریس من مصادف با آخرین سال خدمت عمو عیدی در مدرسه تربیت شد و دست تقدیر ما را پس از گذشت ۲۲ سال همکار کرد!

 

به مطلب اصلی باز گردیم:

چند هفته اول تحصیل، پدرم مرا به مدرسه می‌برد و می‌آورد، اما پس از مدتی به من استقلال داد تا از همان سن، خودم مسیر مدرسه از خیابان شهدا تا خیابان سازمان (معلم) را طی کنم.

البته روزهایی که هوا مساعد نبود و برف می‌آمد یا گلال (رودخانه) طغیان می‌کرد، پدرم به سراغم می‌آمد و چون در راهروی مدرسه منتظرش می‌ماندم، هر گاه می‌رسید با مرحوم "حشمت رشیدی" از هندمندان خرم‌آبادی که مدیر دبستان ما و از دوستان و همکارانش بود، خوش و بشی می‌نمود و بعد دستم را می‌گرفت و سوار ماشین می‌کرد و به طرف خانه می‌رفتیم.

اما اغلب اوقات وقتی ظهر می‌شد و زنگ تعطیلی مدرسه به صدا در می‌آمد، من از مسیر همان کوچه که یک شیر آب‌خوری قدیمی ابتدای آن قرار داشت (یک دهه قبل این آب‌خوری را برداشتند) و از سمت پیاده‌روی شمالی خیابان شهدا به طرف خیابان مطهری و منزل می‌رفتم

کمی بالاتر از مدرسه ما و در بخش جنوبی خیابان شهدا، مطب مرحوم دکتر "عباس الوندی" قرار داشت (بین داروخانه سعدی و میدان شهدا) که اوایل دهه ۶۰ وقتي بیمار می‌شدم معمولا پدرم برای معاينه و درمان، مرا نزد ایشان می‌برد

فروشگاه نساجی مازندران سر کوچه دبستان بود. سمت مقابل شیر آب‌خوری کوچه مدرسه، مغازه فروش کت و شلوار و کمی پائین‌تر، پاساژ جورابی بود که یک قنادی نبش آن قرار داشت

کوچه پائینی مدرسه، کوچه پاساژ پلاسکو بود که هنوز هم هست و از آن مسیر که پائین‌تر می‌آمدی، نرسیده به کوچه مخابرات، مرکز توزیع لوازم لبنی بود.

اکثر اوقات که از آن جا عبور می‌کردم، مشغول تخلیه بار بخصوص کارتن‌های سفيدرنگ بستنی قیفی بودند.

واقعا بستنی‌های قیفی خوشمزه‌ای داشت و چون به صورت عمده می‌فروخت، پدرم از آن‌ها به صورت کارتنی می‌خرید و در فریزر منزل می‌گذاشت

چون بستنی تکی نمی‌فروختند، ما این بستنی‌های خوشمزه را از مغازه‌ای که کنار ساحلی پل شهدا در بخش شمال غربی آن قرار داشت به صورت تکی می‌خریدیم

پیاده‌روی ساحلی گلال در این قسمت، آن زمان بسیار باریک و کم‌عرض بود و گاه به حدود یک متر می‌رسید و برای عبور و مرور افراد مسن و بچه‌ها خطرناک بود و امکان سقوط داخل رودخانه وجود داشت

جالب این که مغازه سوپرمارکتی هم که ما از آن بستنی قیفی‌های خوشمزه را می‌خریدیم حدود ۳۰ متر بالاتر از ساحلی پل قرار داشت

یکی از سرگرمی‌های تابستانه ما در آن سال‌ها آب پاشی به همدیگر بود و هر گاه سرنگ (آمپول) ۲۰ سی‌سی به عنوان اسلحه احتیاج داشتیم از داروخانه‌ای که شمال شرقی پل شهدا قرار داشت می‌خریدیم تا آب‌پاش ما بزرگتر و قوی‌تر باشد!

ساحلي پل شهدا (زمستان 1352)؛ عكاس: اصغر خوشوقت

 

البته چند رفیق موزشکار (واژه لری معادل جِرزن) هم داشتیم که هر گاه کم می‌آوردند، سرنگ‌ها را کنار گذاشته و یا با پارچ آب بقیه را خیس می‌کردند یا نهایتا وقتی سرگرم کشیدن آب با سرنگ از شاه‌جو (نهر) شوا بودیم، ما را داخل آب پرت می‌کردند!

با همکلاسی‌ها از روی پل شهدا عبور می‌کردیم و در ساحلی شرقی گلال و در محوطه جلوی داروخانه‌اي که از آن سرنگ (آمپول) برای آب پاشی می‌خریدیم، داخل فضای حوضچه‌هایی که دهه ۵۰ زمان شهرداری مرحوم "علی‌محمد ساکی" در ساحلی ایجاد شده بود، دقایقی به جست و خیز و بازی مشغول می‌شدیم

سپس دوستانی که منزل‌شان آن‌جا بود از ما جدا می شدند. از طریق کوچه یا امتداد خیابان شهدا به خیابان مطهری وارد می‌شدیم

خاطره‌انگیزترین بخش نوشته من این‌جا و در ابتدای خیابان مطهری قرار داشت!

دو مغازه دوچرخه‌فروشی و پنجرگیری برادران "علوی" کنار هم که معمولا سر و کار ما برای حل مشکلات دوچرخه‌ها یا باد کردن توپ، زیاد به آن‌جا می افتاد!

این مغازه‌ها اکنون به موبایل‌فروشی تبدیل شده‌اند. مقابل آن هم قنادی نریمانی با کلی شیرینی و کیک خوشمزه و مشتری‌های فراوان بود.

پائن‌تر از آن‌جا و نبش پارک موسوم به پارک مثلثی مطهری، فروشگاه شهر و روستا بود که حدود دو دهه است  به شعبه بانک تبديل شده است و به سبک فروشگاه‌های بزرگ امروزی، اجناس مختلف را عرضه می‌کرد

طرف مقابل خیابان، مغازه کوچک مطبوعاتی مرحوم "بیات" بود که گاهی مردم برای خرید نشریاتی مثل هفته‌نامه‌هاي  کیهان ورزشی و دنياي ورزش به قیمت ۵۰ ریال باید صبح یک‌شنبه جلوی مغازه صف می‌بستند!

ضلع سوم سه‌راه و در جنوب خیابان مطهری، سوپرمارکت آقای "مظاهری" قرار داشت

بخش غربی پارک مثلثی مطهری روزهای تعطیل محل فوتبال بازی کردن بچه‌های این محدوده بود و در سمت مقابل آن و در سرق خیابان، ساندویچ‌فروشی آقای "محسن اسدی" از طرفداران بنام پرسپولیس در خرم‌آباد قرار داشت که گاه پاتوق مرحوم "رضا سقایی" هنرمند محبوب لرستانی، مغازه ایشان بود

جنب ساندویچی نیز مغازه دیگری بود که در گذر زمان، مدتی مبل‌فروشی، لوسترفروشی، خنچه عقد، اغذیه‌فروشی شد و کمی بالاتر مغازه بزاری مرحوم حاج "جواد منصوری" از شعرای خرم‌آبادی کنار منزل ایشان قرار داشت

به سه راه وسط مطهری که می‌رسیدیم، سمت چپ مغازه مرحوم "شیرعلی چغلوند" بود. ایشان در گرمای تابستان کلمن قرمزرنگ دوغ را جلوی مغازه می‌گذاشت و چند شیشه نوشابه خالی را هم درون یک ظرف بزرگ آب قرار می‌داد. هر کس ۱۵ ریال می‌داد و خودش درون آب ظرف، شیشه را می‌شست و از کلمن آن را پر می‌کرد

طرف مقابل، مغازه سوپرمارکت مرحوم حاج "عبدالحسین مرادی" و فرزندانش بود که بعدها خشکبار شد قرار داشت و ما معمولا مشتری ایشان برای خرید شکلات، تمر هندی و آجیل بودیم

به سمت بالاتر و مرکز مطهری که می‌رفتی سوپرمارکت مرحوم "جلالیان" و مقابلش تعمیراتی آقای "سربازی" و کمی بالاتر بزازی مرحوم "خلفی" در سمت شرقی خیابان مطهری بود

کوچه بالاتر، سبزی‌فروشی مرحوم "علی‌محمد عبدالهی" و پسرش در محل پیتزافروشی‌های کنونی و در غرب خیابان قرار داشت که تقریبا تمام اهالی مطهری، مشتری سبزی‌فروشی‌اش بودند

* در این نوشتار سعی شد یادی از برخی کاسب های شریف این محله شود و چنانچه نام کسی سهوا از قلم افتاده، پوزش می‌طلبم

✍  رضا جایدری

کانال_تلگرامی_خرم_آباد_قدیم      khormoaa@

اسامي فوت شده‌هاي خرم‌آباد لرستان در اسفندماه 1395

رقيه اميري
توكل رادمان
بانو حيدري‌نژاد
نصرت‌الله پژوهنده
حميده بيرانوند
محمدرحيم رشنو
همت پاك‌نيا
آذر دالوند
احمد جاني‌كبوديان
وجيه‌الدوله سليمان‌پور
خدامراد بسطامي
سنگين تلوري
معصومه اسكندري
نجيمه كلبي‌دلفان- قبرستان چگني
محمدجواد سهرابي
شاه‌رضا بيرانوند فرزند صيدرضا- طايفه باراني‌بيرانوند- قبرستان روستاي رستم‌خاني بيران‌شهر
سبزبانو دريكوند
پري سپهوند
علي كرمي- قبرستان رباط
حمیده سياه‌منصور فرزند پاپی

ملک‌زاده عیدی‌نژاد فرزند بخشی

ملوس‌خانم کوچکی فرزند محمد

کشور هابیلی فرزند پنج‌شنبه

محمد منصوری‌نژاد فرزند محمدقلی

شاصنم سگوند فرزند علی

نرگس خسروی فرزند مرک‌علی

ملک کمالوند فرزند مرادی

حسین رهگذر فرزند حامد

فریده ربیع‌نژادی فرزند احمد

ماهی‌طلا فرهادی فرزند اسد‌بگ

اشرف بداق فرزند یوسف

امین آزادی‌تبار فرزند علی‌محمد

علی‌محمد خسرویانی فرزند عزیز

صبا حسنوندی فرزند اکبر

فرصت شکری فرزند یوسف

عابدین بختیاری فرزند حسن

نازدولت رحیمی‌نسب فرزند سبز‌مراد

فاطمه کیماسی‌هابیل فرزند حسین

نادیا کیماسی‌هابیل فرزند حسین

صید‌میرزا سیاه‌منصور فرزند جان‌محمد

کافیه ایمانی‌زاده‌میر فرزند علی‌عسکر

احمد سوری فرزند ابراهیم‌بک

فاضل سکوند فرزند بابا‌مراد

برخوردار نادمی‌چگنی فرزند پاپی‌کرم

محمدعلی صحرایی فرزند ابراهیم

عصمتی پس‌مار فرزند صید‌رضا

خاور احمدوندی فرزند آزاد‌خان

حسین شیدایی فرزند جعفرقلی

عالی تیموری فرزند کریم

پیرمراد مبارک‌سالاری فرزند مبارک

غلامحسین شکری فرزند حسن

گل‌آفتاب زهابی فرزند کرم‌رضا

نوشنبه نادری فرزند نور‌خدا

ناصر مدرسی فرزند محسن

تاجه نیازی فرزند مرادعلی

عشرت ذهنی‌مقدم فرزند حاجی

علی‌رضا صفای‌زاده فرزند علی حسین

سجاد فرضی فرزند نجات‌علی

سیده‌فرشته فتحی فرزند سید‌موسی

محمد شعبانی فرزند شیخ‌علی

صمد شاهیوند فرزند عزیز‌بیگ

زهرا موسوی‌ناصر فرزند صید امان‌الله

سید‌اصغر موسوی‌نیا فرزند سید‌بهرام

علی‌خان نادری فرزند صید‌احمد

ولی‌جان بیرانوند فرزند ولی

سرهنگ نصیری فرزند علی‌محمد

شاه‌محمد بابا‌حسینی فرزند یاره

مسلم بسطامی فرزند عبدالله

احسان شاهیوند فرزند محمدرضا

سکینه‌خانم علی‌اکبریانی‌فرد فرزند محمدتقی

لقا امینی فرزند علی‌مراد

صید‌مراد مرادی فرزند بگ‌مراد

کبری اسماعیل‌وند فرزند عسگر

پرویز بیرانوند فرزند حیدر

حشمت‌الله نامدادی‌چشمه فرزند کرم‌حسین

الیاس نورالهی فرزند حاجی‌مراد

عارف موید فرزند رمضان

حمیده سیاه‌منصور فرزند پاپی

طوبی ذبیحی فرزند روح‌الله

گل‌آفتاب حیدری‌توداری فرزند الفت

رامین صیدی‌رومیانی فرزند محمد

ماه‌دولت ویس‌کرمی فرزند پنج‌شنبه

یدالله یاسمیان فرزند اسد

روح‌الله دلفانی فرزند صید‌محمد

اسدالله موسیوند فرزند شاه‌ولی

سجاد عادلی‌نژاد فرزند شنبه

بیگ‌رضا بیرانوند فرزند صید‌احمد

ایمان نادری فرزند رحیم

علی کهزادی‌نیا فرزند لطیف

نقره سپهوند فرزند چراغ‌علی

پرند رحمتی فرزند فرزاد

گوهر‌طلا طرهانی فرزند نورعلی

فوزیه فلاوندی فرزند باقر

شامراد پاپی فرزند درویش

حمید عیدی فرزند موسی (از اولين خرم‌آبادي‌ها كه سال 1354 دكتراي منقول و معلوم گرفت)

هانا اسدی‌عبدی فرزند خدایار

آغابانو طولابی فرزند محمدجعفر

ساعد‌بانو غلامیان‌خرم فرزند غلام

محمدرضا عیدی‌پور فرزند ربیع

فانوس بیرانوند فرزند پیرزاد

معصومه واحدی فرزند حاجی‌علی

محمدجعفر یاری فرزند محمد

مبین جوزی‌طلایي فرزند احمد

محمد امامی فرزند داریوش

حسین سیامی فرزند بابا

سلیمان خان‌میرزایي‌فرد فرزند عبدی

مجید رجبی فرزند شارضا

نجات‌علی شادابی‌چگنی فرزند درویش

مرتضی ساکی فرزند نعمت‌الله

صید‌کاظم صادقیان فرزند جمعه

منیر فخری‌نژاد فرزند جواد

رضا کوشکی فرزند ماشاءالله

کردعلی رشیدی فرزند جاروبکار

خان‌زاده خدایان فرزند علیرضا

قدم‌خیر رستم‌ثانی فرزند طاهر

امین دریکوند فرزند عصمت‌الله

نصیری بهاروندی فرزند علی

عزیزعلی ابراهیمی‌قنبری فرزند نبی

محمد میر‌دریکوند فرزند کریم

عبدالله مهرپور فرزند علی‌مراد

هما میرزایي فرزند لطیف

خورشید محمد‌پور فرزند ابوالمحمد

کرم‌علی محمدی فرزند برات‌علی

شاصنم رزاقی‌فرد فرزند رضاخان

منیره بیرانوندها فرزند داراب

رضا بازگیر

علی‌مراد رضایی‌زیر‌طاق فرزند علی‌رضا

کرم‌الله بداق فرزند کرم‌خدا

رضاعلی محمودوند فرزند رستم

یدالله عادلی فرزند حسین

حمیده نیازی فرزند بساط‌علی

شیرمحمد هراتی‌بیرانوند فرزند محمد

یارمراد دارابیان‌مرادآباد فرزند میکاییل

قنبر کردعلیوند فرزند کریم

نصرت شمسی‌آبی فرزند زیدعلی

علی‌قدم کرمی‌ذوغالی فرزند نریمان

محمد دالوند فرزند محمدحسین

طهمورث سپه وندی فرد فرزند مرادخان

یدالله کمالوند فرزند نامدار

اسفندیار بیگ‌محمدی فرزند شاحسین

صنم دلیران فرزند نورمراپ

خسرو میرزایی‌رشنو فرزند رضاعلی

ملک‌شیر عبدی‌بسطامی فرزند محمدعلی

سیده‌تاجی ندروند فرزند سیدمحمد

عزت‌الله (داريوش) رازمند فرزند نقی

مریم بلیلوند فرزند یارحسین

صفی‌الله خورشیدوند فرزند عیسی

علی اسد‌پور فرزند سعادت‌بک

قاسم شکوندی فرزند ولی

نازطلا محمدزاده‌هابیل فرزند گنج‌علی

 امیر مرادی‌چگنی فرزند علی‌محمد

خدیجه رحیمی‌روش فرزند خسرو

صفر لطیفی‌کرد‌خوردی فرزند احمد

علی‌محمد پای‌نوران فرزند علی‌عسگر

کیمیا اسکندری فرزند علی‌محمد

داریوش کولیوند فرزند علی‌صفر

علی بیرانوند فرزند فضل‌الله

علی‌احمد یاریان‌فعلی فرزند حسن‌بک
منيره بيرانوند فرزند داراب - قبرستان طالقان
رضا بازگير فرزند ميرولي
خورشيد محمدپور فرزند ابوالمحمد
كرم‌علي محمدي فرزند برات‌علي
هما ميرزايي فرزند لطيف (همسر مرحوم نصير رشيدي و مادر وحيد رشيدي شهردار اسبق خرم‌آباد)
شاه‌صنم رزاقي
عبدالله مهرپور فرزند علي‌مراد – قبرستان كمالوند
امين دريكوند فرزند عصمت‌الله

خبر: كيوان آقايي

اعضاي هیات اجرایی انتخابات شوراي اسلامي شهر خرم‌آباد انتخاب شدند

جلسه هیات معتمدین (با نظر فرمانداري) جهت تعیين هيات اجرايي انتخابات پنجمين دوره‌ي شوراي اسلامي شهر خرم‌آباد به رياست "اسد عبدالهي" فرماندار خرم‌آباد برگزار شد.

 بعد از اخذ آرا، افراد زير با بالاترين راي به ترتيب به عنوان هيات اجرايي انتخابات شوراي اسلامي شهر تعيين شدند:

 

1- اكبر فريد (نماينده اسبق خرم‌آباد در چهارمين دوره مجلس شوراي اسلامي و پزشك)

2-  رحمت هاشمی (؟ سوابقي از وي در اينترنت يافت نشد)

3- حمید رحمان‌پور (مدير اسبق آموزش و پرورش ناحيه دو خرم‌آباد در سال 1384)

4- بهمن پاکزاد (فرمانده اسبق انتظامي شهرستان خرم‌آباد از 1389 تا 1391)

5- علی‌باقر طاهري‌نیا  (عضو هيأت علمي دانشگاه بوعلي همدان‌- مدرس ادبيات عرب)

6- اصغر مختاری (معاون اسبق فرمانداري خرم‌آباد ؟ 1386 و مدير كاروان زيارتي)

7- علی جهان‌آرا (عضو مستعفي چهارمين دوره شوراي شهر خرم‌آباد و مدير كل كنوني كتابخانه‌هاي عمومي لرستان)

8- اکبر بیرانوند (مدير اسبق جهاد كشاورزي خرم‌آباد ؟ 1392)

 

* علامت ؟ يعني اين كه مطمئن نيستم همان شخص بوده و ممكن است تشابه اسمي باشد

* دو دوره اخير اسامي كامل داوطلبان ثبت نام شده ابتدايي و كانديداهايي نهايي شوراي شهر و مجلس خرم‌آباد را به طور كامل منتشر مي‌كردم.
اميدوارم حالا كه مدتي است از كار خبري دل‌زده شده و دوري گزيده‌ام، خبرنگار صاحب‌ذوقي در اين شهر پيدا شده و اين كار را ادامه دهد تا آرشيو در گذر تاريخ ناقص نماند.

قدمت سکونت در دره تاریخی خرم‌آباد به 54 هزار سال افزایش یافت

سرپرست گروه کاوش باستان‌شناختی غار کلدر اعلام کرد: بر اساس آخرین نتایج کاوش‌های باستان‌شناسی غار کلدر، قدمت سکونت در دره خرم‌آباد به 54 هزار سال رسید.

به گزارش پایگاه خبری یافته، دکتر "بهروز بازگیر" با اعلام این خبر گفت: نتایج کشفیات منحصربه‌فرد هیات مشترک ایرانی-اسپانیایی از کاوش باستان‌شناختی غار کلدر واقع در شهرستان خرم‌آباد، منجر به شناسایی قدیمی‌ترین شواهد فرهنگی از دوره پارینه‌سنگی جدید در ایران شد.

وی افزود: پیشتر بر اساس نتایج به دست آمده از کاوش‌های صورت گرفته توسط دیگر باستان شناسان داخلی و خارجی، قدمت دره‌ی خرم‌آباد اندکی بیشتر از 40 هزار سال تخمین زده می‌شد، ولی نتایج کاوش اخیر، نشان می‌دهد که گذشته از لایه‌های پارینه‌سنگی میانه، تاریخ‌نگاری‌های مطلق به‌دست‌آمده از دانشگاه آکسفورد انگلستان که بر روی نمونه زغال‌های مکشوفه از لایه‌های پارینه‌سنگی جدید غار کلدر انجام گرفته، قدمتی بیشتر از 54 هزار سال دارند.

بازگیر تصریح کرد: این کشفیات که به‌تازگی در قالب مقاله‌ای مفصل در یکی از 10 مجله برتر علوم چند رشته‌ای دنیا (Scientific Reports) انتشاریافته، کشور ایران را در زمره نخستین زادگاه‌های انسان‌های هوشمند (Homo-Sapiens) که توانستند برای اولین بار به قاره اروپا مهاجرت کنند، قرار داد.

به گفته این پژوهشگر موسسه دیرین‌بوم‌شناسی و تکامل اجتماعی بشر کشور اسپانیا، مقاله مذکور حاصل 2 سال مطالعات انجام‌ گرفته بر روی آثار مکشوفه از کاوش باستان‌شناختی غار کلدر است که با مشارکت 19 محقق بین‌المللی و در قالب تفاهم‌نامه علمی مابین موسسه اسپانیایی با پژوهشکده باستان‌شناسی ایران و با همکاری فرانک بحرالعلومی و مولود سادات عظیمی از متخصصان پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور صورت پذیرفته است.

وی افزود: تا به امروز اکثر دانشمندان و متخصصان این دوره، غرب آسیا به‌ویژه منطقه لوانت را محتمل‌ترین خواستگاه و منشأ انسان‌های هوشمندی می‌دانستند که برای نخستین بار موفق شدند به قاره اروپا مهاجرت کنند، اما شواهد به دست آمده از تحقیقات غار کلدر، این فرضیه را که منطقه لوانت تنها مسیر مهاجرتی و یگانه خواستگاه انسان مدرن باشد را مورد تردید جدی قرار داده و نشان می‌دهد که پژوهش‌های بیشتری به‌ منظور بازنگری فرضیه‌های پیشین لازم است.

وی از میان مهم‌ترین محوطه‌های باستانی در منطقه لوانت که تا کنون حاوی قدیمی‌ترین سنگ ابزارهای مکشوفه از انسان‌های هوشمند بودند، به سایت کسار اکیل Ksar Akil (واقع در کشور لبنان) و غار منوت Manot در فلسطین اشاره کرد و اظهار داشت: وجود نهشته‌های باستانی (بیشتر از نیم متر) در لایه زیرین غار کلدر، نشان از سکونت بسیار فراتر از 54 هزار و 400 سال جوامع شکارگر و گردآورنده غذا در این غار را دارد.

بازگیر بیان داشت: با توجه به تاریخ‌نگاری صورت گرفته از غار هومیان که نزدیک‌ترین محوطه تاریخ‌نگاری شده به غار کلدر محسوب می‌شود، شاید بتوان تاریخی نزدیک به 148 هزار سال را برای لایه‌های زیرین غار کلدر خرم آباد (که مربوط به دوره پارینه‌سنگی میانه می‌باشند) متصور شد، هر چند که سال‌یابی مدرن شاید تاریخی قدیمی‌تر یا جدیدتر از هومیان را نشان دهد.

 وی ادامه داد: تا کنون تاریخ مطلق شروع یا پایان هیچ‌کدام از ادوار پارینه‌سنگی ایران (پارینه‌سنگی قدیم، پارینه‌سنگی میانه و پارینه‌سنگی جدید) مشخص نشده بود، لذا نتایج به دست آمده از غار کلدر نقطه عطفی در تاریخ این مطالعات و جایگاه ایران در پژوهش‌های پارینه‌سنگی جهان به عنوان کریدوری مهم برای مهاجرت و پراکنش انسان‌های هوشمند به قاره اروپا محسوب می‌شود.

این پژوهشگر، نتایج گاه نگاری‌های مطلق از لایه 4 غار کلدر را از قدیمی‌ترین تاریخ‌های به دست آمده از دوران پارینه‌سنگی جدید در ایران دانست و عنوان کرد: با استناد به اهمیت‌های برشمرده شده و نظر به جایگاه غار کلدر در مطالعات عمومی سیر تطور انسان مدرن و با توجه به وجود نهشته‌هایی با شواهد فرهنگی مربوط به انسان های نئاندرتال در این محوطه، مذاکرات مقدماتی با طرف‌های اروپایی در خصوص پتانسیل بالای این محوطه برای ثبت جهانی آن انجام گردیده است که با حمایت و پیگیری جدی مسئولین، این مهم نیز دور از دسترس نخواهد بود.

ق️ابل ذکر است غار کلدر در نزدیکی دهستان رباط نمکی، روستای قلعه سنگی (شمال شهر خرم‌آباد) واقع شده است

این اثر در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۹۶ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است

🔴 جزئیات دیگری در مورد محوطه باستانی کلدر خرم‌آباد

از نخستین زادگاه های انسان هوشمند در جهان

نتایج کاوش باستان شناختی غار کلدر در دره خرم آباد نشان داد این منطقه در زمره نخستین زادگاه‌های انسان‌های هوشمند جهان بوده است که بعدها برای اولین بار موفق به مهاجرت به قاره اروپا شدند.

نتایج کشفیات منحصر به فرد هیات مشترک ایرانی-اسپانیایی از کاوش باستان شناختی غار کلدر خرم آباد به تازگی در قالب مقاله ای مفصل در یکی از 10 مجله برتر علوم چند رشته ای دنیا به نام Scientific Reports انتشار یافت.

مقاله یاد شده حاصل 2 سال مطالعه بر روی آثار کشف شده از کاوش باستان‌شناختی غار کلدر است که با مشارکت 19 محقق بین المللی و در قالب تفاهم‌نامه علمی بین موسسه اسپانیایی با پژوهشکده باستان‌شناسی ایران و با همکاری "بهروز بازگیر"، "فرانک بحرالعلومی" و "مولود‌سادات عظیمی" از متخصصان پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری انجام شد.

تا امروز بیشتر دانشمندان و متخصصان این دوره، غرب آسیا به ویژه منطقه "لوانت" (شرق مدیترانه شامل کشورهای: لبنان، فلسطین، اردن و سوریه) را محتمل ترین خاستگاه و منشاء انسان های هوشمندی می‌دانستند که برای نخستین بار موفق به مهاجرت به قاره اروپا شدند اما شواهد به دست آمده از تحقیقات غار کلدر خرم‌آباد، این که منطقه لوانت تنها مسیر مهاجرتی و یگانه خاستگاه انسان مدرن باشد را مورد تردید جدی قرار داده و نشان می‌دهد که پژوهش‌های بیش‌تری برای بازنگری فرضیه‌های پیشین لازم است.

از میان مهمترین محوطه‌های باستانی در منطقه لوانت که تا کنون محل کشف قدیمی ترین سنگ ابزارهای انسان‌های هوشمند بودند می توان به محوطه کسار اکیل Ksar Akil در کشور لبنان و غار منوت Manot در فلسطین اشغالی اشاره کرد.

نتایج گاه نگاری های مطلق از لایه 4 غار کلدر قدیمی ترین تاریخ‌های به دست آمده از دوران پارینه سنگی جدید در ایران هستند

از دیگر نکات حائز اهمیت حضور نویسندگان سرشناسی همچون پروفسور "اودلد کربونل" باستان‌شناس سرشناس اسپانیایی، پروفسور "جان وندر ماد" دیرین‌شناس شهیر هلندی، پروفسور "مارسل اوت" باستان ‌شناس نامی بلژیکی و پروفسور "'تاماس هیگام" باستان‌شناس و تاریخ‌نگار سرشناس انگلیسی در خرم‌آباد بود که نقش فراوانی در اعتبار بخشیدن و بالا بردن ضریب علمی این پژوهش ایفا کردند

در تاریخ مطالعات پارینه‌سنگی صورت گرفته در ایران، این مقاله از نظر دارا بودن نویسندگان ایرانی و اعتبار انتشاراتی با ضریب اثربخشی 5.228 در رده بندی مجلات علمی دنیا، بالاترین جایگاه را در تحقیقات پارینه‌سنگی ایران به خود اختصاص داد.

جایگاه غار کلدر خرم‌آباد در مطالعات عمومی سیر تطور انسان هومو ساپین (انسان مدرن) و وجود نهشته‌هایی با شواهد فرهنگی مربوط به انسان‌های نئاندرتال (انسان نخستین و تنومند که نسل آنها 28 هزار سال قبل منقرض شد اما آمیزش‌هایی با انسان‌های هوشمند داشتند) در این محوطه، باعث شد مذاکرات مقدماتی برای ثبت جهانی کلدر با طرف های اروپایی انجام شود

 ب️ا حمایت و پی‌گیری مسئولین، ثبت جهانی محوطه باستانی کلدر خرم آباد دور از دسترس نخواهد

اولين ارتشبد و اولين سپهبد ايران چه كساني بودند؟/ آموزش درجه‌هاي نظامي

براي اين پست، مطلبي آموزشي در ارتباط با درجات نظامي قرار مي‌دهم، شايد كسي علاقه‌مند بود مطالبي در اين زمينه‌ بياموزد.

 

رده‌بندي جهاني درجه‌هاي نظامي(از رتبه ۱ تا ۲۱) و علامت‌هاي نصب شده توسط نظاميان ارتش ايران:

 

علامت	درجه	رده
لا و يك خط بالاي آن روي بازو	سرباز سوم(بي‌سواد)	1
لا و دو خط بالاي آن روي بازو	سرباز دوم(سیکل)	2
لا و سه خط بالای آن روي بازو	سرباز يكم(ديپلمه)	3
سه خط روی آستين(مچ)	سرجوخه	4
آرم ۸ روي بازو	گروه‌بان سوم	5
دو ۸ بالای هم روي بازو	گروه‌بان دوم	6
سه ۸ بالای هم روي بازو	گروه‌بان يكم	7
سه ۸ و يك خط زير آن‌	استوار دوم	8
سه ۸ و علامت مساوي‌زير آن	استوار يكم	9
يك ستاره كوچك روی شانه	ستوان سوم	10
دو ستاره كوچك روی شانه	ستوان دوم	11
سه ستاره كوچك روی شانه	ستوان يكم	12
چهار ستاره كوچك روی شانه	سروان(كاپيتان)	13
يك ستاره بزرگ روی شانه	سرگرد(ماژور)	14
دو ستاره بزرگ روی شانه	سرهنگ دوم	15
سه ستاره بزرگ روي شانه	سرهنگ(كُلنل)	16
آرم جمهوری اسلامی(الله)	سرتيپ دوم	17
آرم (الله) و يك ستاره كوچك	سرتيپ	18
آرم (الله) و دو ستاره كوچك	سرلشكر	19
آرم (الله) و سه ستاره كوچك	سپهبُد	20
آرم (الله) و چهار ستاره كوچك	ارتشبُد	21

 

تا درجه استواری، علامت درجه روي بازو نصب مي‌شود. از درجه‌ي ستوان سومي به بالا، درجه‌ها روي شانه‌ نظاميان نصب شده و فرد نصب كننده افسر تلقي خواهد شد. مثلاً ستوان سوم، یک ستاره‌ی كوچك روي شانه‌ي راست و يكی روی شانه‌ی چپ نصب مي‌كند.

ترفيع در درجه‌ها هر ۴ سال يك‌بار صورت مي‌پذیرد. فقط از درجه‌ي سرهنگ دومی به سرهنگ(سرهنگ تمام) این مدت ۳ سال است.

از درجه‌ي سرهنگ به بالا در ارتش ايران از واژه «امير» و در سپاه از كلمه‌ي «سردار» استفاده مي‌شود.

اين واژه‌ها جايگزين كلمه‌ي تيمسار (ژنرال) كه قبل از انقلاب به كار مي‌رفت گرديده است.

جالب اين‌ كه در دوره‌ي رضاشاه، استفاده از دو اسم سردار و امير براي افراد ممنوع شد! بر همین اساس در خرم‌آباد افرادي نظير سردار (جهانگير) توكلي، سردار (بهرام) طولابي، سردار (حسين) غلام‌رضايي، امير (ايرج) رستمي، امير (نامدار) عيلامي... مجبور به تعويض نام خود شدند!

***

 پس از تشكيل ارتش منظم در دوران حكومت رضاخان، حدود ۱۵۵ نفر تا پيروزي انقلاب به درجه‌ي سپهبدي رسيدند.

اولين ايشان، سپهبد احمدآقا اميراحمدي(قصاب لرستان) است كه در تاريخ يكم فروردين ۱۳۰۸ خورشيدي به پاس سركوب‌ مخالفینی چون اسماعيل‌آقا سيميتقو، ميرزا كوچك‌خان جنگلي، شيخ خزعل و به خصوص جریانات طوايف لرستان، مفتخر به کسب عنوان اولين سپهبد ايران شد و اتفاقاً كتاب خاطراتش نيز با همين عنوان به چاپ رسيد!

از زمان تشكيل ارتش منظم در ايران تا پيروزي انقلاب حدود هزار نفر نيز درجه سرتيپي تا ارتشبدی داشتند.

 10 سپهبد اول ايران به ترتيب عبارتند از:

احمد اميراحمدی، محمد شاه‌بختی(زکریا)، مرتضي يزدان‌پناه، محمد نخجوان(امير موثق)، امان‌الله جهان‌بانی، علی رزم‌آرا، علي‌اصغر نقدی، فرج‌الله آق‌اولی، فضل‌الله زاهدی و عبدالله هدايت.

عبدالله هدايت در يك مهر ۱۳۳۷ خورشيدي به عنوان اولين ارتشبد ايران برگزيده شد. پس از پيروزي انقلاب، تفويض درجات نظامي محدود به سرلشكر (رتبه ۱۹) شد و حداكثر درجه سرلشكري براي فرمانده‌ي كل سپاه پاسداران، فرمانده‌ي كل ارتش و همچنين فرمانده ستاد کل نيروهاي مسلح در نظر گرفته شد. فقط شهيد صياد شيرازي، با يك درجه تشويق به پاس شهادت، تنها سپهبد نيروهاي مسلح پس از انقلاب محسوب می‌شود. (تا زمان انتشار این مطلب)

همان‌طور كه عنوان شد عبدالله هدايت در سال ۱۳۳۷ به عنوان اولين ارتشبد ايران و رئيس ستاد بزرگ ارتشتاران منصوب شد. در آن دوره، درجه‌ي ارتشبدي، تحميلي بود كه مستشاران آمريكايی به ارتش ايران وارد آوردند.

ارتقاء درجه‌ي ارتشبدي به هدايت موجب رنجش عده‌اي از اميران ارتش نظير سپهبد يزدان‌پناه و سپهبد اميراحمدي (كه ۲۹ سال در درجه‌ي سپهبدي باقي مانده بود) گرديد.

هنگام طرح لايحه‌ی مربوط به آن در كميسيون مجلس سنا، اميراحمدي در حالي كه قسمتي از لباس خورد را درآورده بود، جاي چندين گلوله را به سناتورها نشان مي‌داد و ادعا داشت كه اين درجه بايد از آن او باشد! يزدان‌پناه با اعتراض شديد عنوان نمود: در زماني كه من درجه‌ي سرتيپي داشتم، عبدالله هدايت ستوان دوم بوده است. حال چگونه از لحاظ درجه بايد بر من ارشديت داشته باشد؟! (منبع: روزشمار تاريخ ايران، باقر عاقلی)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ارتشبد عبدالله هدايت فرزند غلام‌علي هدايت، مردي صحيح‌العمل، سليم‌النفس و وطن‌پرست بود كه معمولاً با آمریکایی‌ها در راه رسيدن به مقاصدشان در ايران مخالفت می‌نمود. به همين سبب  ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ از رياست بزرگ ارتشتاران بازنشسته و سناتور شد.

وي ۶ شهريور ۱۳۴۱ به تحريك آمريكايي‌ها از سوي رژيم شاه بازداشت شد و ۲۲ فروردين ۱۳۴۷ به سن ۶۹ سالگي درگذشت. (منبع: خاندان‌های حكومتگر در ايران، باقر عاقلی)

تا زمان پيروزي انقلاب ۱۹ نفر شامل: عبدالله هدايت، عبدالحسين حجازی، بهرام آريانا، فتح‌الله مين‌باشيان، جعفر شفقت، فرج‌الله رسايي، فريدون جم، سعید اعزازی، غلام‌علی اويسي، نعمت‌الله نصيري، غلام‌رضا ازهاری، رضا عظيمي، محمد خاتمي، فضائل تدين، حسين فردوست، عزت‌الله ضرغامي، حسن طوفانيان، محمد هوشيار و عباس قره‌باغی (آخرين ارتشبد ايران) موفق به رسيدن تا درجه‌ی ارتشبدی شدند.

از اين جمع، یک نفر (رسایی) از نیروی دریایی، ۴ نفر از نیروی هوایی و بقیه از نیروی زمینی ارتش بودند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

از لرستانی‌ها، تا كنون غير از سپهبد نصرالهی، سپهبد آذربرزين و سرلشكر بهاروند، هنوز كسی به درجه‌ي بالاتر از سرتيپي نرسيده است.

البته قبل از پيروزي انقلاب، پس از درجه سرهنگ، درجه سرتيپ تمام بود زیرا درجه سرتیپ دوم وجود نداشت و لذا اكنون درجه سرتيپ تمام معادل درجه سرلشكر قبل از انقلاب محسوب مي‌شود.

سرلشكر بهاروند سال ۱۳۴۲ رئيس دادگاه عالي ويژه اداره‌ی دادرسي ارتش ايران بوده است و بيش از اين اطلاعاتي در خصوص او در دست نيست.

 

سپهبد "عبدالمجيد نصرالهی" سال ۱۲۸۷ در منطقه هزار جریب از توابع بروجرد لرستان به دنيا آمد. وی اصالتاْ از طایفه‌ی دالوند تیره‌ی جشنیان و از عموزاده‌هاي خاندان "پورپرويز" است.

وي سال  ۱۳۰۹ وارد دانشكده افسري شد و در سال ۱۳۱۱ فارغ‌التحصيل گرديد. سال ۱۳۲۵ درجه سرهنگي، سال ۱۳۳۲ درجه سرتيپي، سال ۱۳۳۷ درجه سرلشكري و سال ۱۳۴۱ درجه سپهبدی دريافت كرد.

سپهبد نصرالهي فرمانده سپاه غرب و فرمانده ارتش يكم نيز شد. سال ۱۳۴۳ با سمت معاونت نيروي زميني ارتش بازنشست گرديد.

پس از بازنشستگي قريب ۳ سال يعني تا سال ۱۳۴۶ استاندار سيستان و بلوچستان بود. سرانجام ۱۲ تير ۱۳۵۹ در تهران درگذشت.

 

سپهبد عبدالله (شاپور) آذربرزين نيز كه پدرش نظامي بود سال ۱۳۰۸ در خرم‌آباد به دنيا آمد.

وي پس از پيروزي انقلاب اسلامی از ۲۴ بهمن ۱۳۵۷ تا ۶ اسفند ۱۳۵۷ رئیس ستاد نیروی هوایی ملی ایران بود و پس از آن به انگليس و به آمريكا رفت و در بورلی هیلز کالیفرنیا اقامت گزيد و سرانجام آبان‌ماه ۱۳۹۴ درگذشت.

 

از نظاميان لرستان پس از انقلاب كه موفق به رسيدن تا درجه سرتيپي (معادل سرلشكري قبل از انقلاب) شده‌اند مي‌توان به سردار سرتيپ "عبادالله عبدالهي" اهل دلفان كه از اسفند ۱۳۹۲ تا كنون فرمانده قرارگاه سازندگي خاتم‌الانبياء است و سردار سرتيپ "روح‌الله نوري" فرمانده سپاه ثارالله كرمان و فرمانده سابق تيپ ۵۷ سپاه لرستان در دهه‌ ۶۰ اشاره كرد كه اهل ازنا لرستان است.

 

همچنين گفته مي‌شود امير سرتيپ "كيومرث حيدري" فرمانده نيروي زميني ارتش نيز اصالتا اهل دلفان لرستان و متولد ۱۳۴۳ در هرسين كرمانشاه است و امير سرتيپ "اسدالله حيدري" نيز متولد ۱۳۲۳ در خرم‌آباد است كه اكنون رئیس کانون بازنشستگان نیروهای مسلح ايران مي‌باشد.

 پژوهش: رضا جايدري

* توضيح: اين مطلب خرداد ۱۳۸۷ در وبلاگ منتشر شده و اينك با اطلاعات تكميل‌تر بازنشر می‌شود.