به بهانه چهلمین روز درگذشت هنرمند لرستاني: بزرگي كه در زادگاهش بيگانه بود!
نابینایی و مرگ در غربت
وي كه از 8 سال پيش نابينا شده بود، اول آذرماه 1391 درگیر بیماری سرطان مغز استخوان شد و کلیههایش را از دست داد و دیالیز میشد. پس از وخامت مجدد حالش از روز چهارشنبه ۲۴ بهمنماه در بیمارستان شریعتی تهران بستری شد.
اين هنرمند لر تبار و پیشکسوت تئاتر که چشمهایش را برای تئاتر داد جمعه 18 اسفندماه 1391 دار فانی را به سن 72 سالگي در بيمارستان شريعتي وداع گفت. پيكرش ساعت 10 صبح روز دوشنبه 21 اسفند در قطعه هنرمندان بهشت زهراي تهران به خاك سپرده شد. مراسم ختم این هنرمند برجسته لرستاني نيز روز سهشنبه 22 اسفندماه از ساعت 15:15 تا 16:45 در مسجدالنبی واقع در خیابان کارگر شمالی تهران برگزار شد.
در آخرین نشست اهالی تآتر کاشان در شهریور ۱۳۹۱ از یک عمر تلاش ایشان تقدیری به عمل آمد و همه یک صدا و با افتخار برای پدر تآتر کاشان کف زدند و شاد بودند و اکنون افسوس ...
در گشت و گذار سوابق كاري نصرتالله زمانپور به عنوان كارگردان به آثاري چون دو سر پل ۱۳۵۱– تشنه انتقام ۱۳۵۱- آسید کاظم ۱۳۵۲- درخت ولی دیرگ ۱۳۵۳- چهار صندوق ۱۳۵۵- کپر ۱۳۵۵- لتو ۱۳۵۶ - سگی در خرمنجا ۱۳۵۷- تاجبرداری ۱۳۵۸- مندیل خیال ۱۳۶۶- سلطان مبدل ۱۳۶۷- کلک مرغابی ۱۳۶۸- مرگ عریان ۱۳۶۸ به چشم ميخورد.
زندهیاد نصرتالله زمانپور از همدورهایهای "علی نصیریان" و "عزتالله انتظامی" در اداره تئاتر است اما بیشتر فعالیتهای خود را در عرصه کارگردانی در کاشان انجام داده است.
"قادر آشنا" مدیر کل هنرهای نمایشی درگذشت نصرتالله زمانپور پیشکسوت تئاتر را تسلیت گفت. در متن پیام تسلیتی که به این مناسبت صادر شد، آمده است: «نصرتالله زمانپور» بزرگمرد خطّهی نمایش کاشان و پیشکسوتی از حوزهی تئاتر کشور، در حالی دنیای فانی را به خاکیان وا نهاد که در عین کهنسالی، نگاهش هنوز در جوانی و نشاط پر میگشود و آنقدر با معنویّت و عشق به هنر تئاتر، نسبت نزدیکی داشت که حتّی محرومّیتش از بینایی ظاهر هم، چیزی از بینش و روشنبینی او در سیر زندگی و گشایشگریهایش از گروههای تئاتر شهر دیرین خود نمیکاست. و اینک او که کاشانهی کاشان را، چلچراغی فروزان بود، از میان ما رفته است و ما نبودنش را به همدیگر، تسلیت میدهیم و برای روح بلندش، آمرزش و برای بازماندگانش، صبر و شکیبایی آرزومندیم.»
اصل و نسب نصرتالله زمانپور
نصرتالله زمانپور فرزند حاج اسدالله سال 1319 در محله درب دلاكان خرمآباد به دنيا آمد.
پدرش از جمله تجار نامدار خرمآباد بود كه در عصر قاجار سفرهاي تجارتي به باكو و عراق و ... داشت. حاج اسدالله(فرزند کربلایی نصرالله فرزند حاج علیزمان فرزند حاج نعمت فرزند حاج شریف فرزند ابراهیمخان طولابی) از افراد مؤمن و خير خرمآباد بود و از جمله بزرگان طايفه طولابي در اين شهر به شمار ميرفت.
برادران حاج اسدالله زمانپور(1323- 1247) به نامهاي حاج شمسالله [زريان] و كربلايي وليالله [زماني] نيز به تجارت اشتغال داشتند. جالب اين كه همچون مرحوم نصرتالله زمانپور كه در كاشان ديده از جهان فرو بست، عمويش حاج شمسالله نيز در سفري تجاري كه سال 1298 خورشيدي به اين شهر داشت، به خاطر عقربگزيدگي جان سپرد و همانجا به خاك سپرده شد.
پدر اين 3 برادر (يعني پدر بزرگ نصرتالله زمانپور هنرمند لرستاني) به نام نصرالله نيز تاجر بود كه سال 1270 خورشيدي هنگام بازگشت از همدان، مالالتجارهاش مورد هجوم ياغيان قرار گرفت و خودش نيز كشته شد.
منزل قديمي حاج اسدالله واقع در املاك پدرانش در محله درب دلاكان قرار داشت كه امروز تبديل به مسجد توسلي، زورخانه طيب و مدرسه شدهاند. عصر قاجار، حاج اسدالله باني يك باب حمام در اين محله بود كه به نام حمام حاج اسدالله معروف بود. در آن زمان ساخت حمام به عنوان عمل خير توسط افراد متمكن صورت ميپذيرفت و درآمد و منفعتي از آن مطرح نبود.
حاج
اسدالله زمانپور پدر نصرتالله، فرزندان فرهيختهاي داشت كه از آن جمله
ميتوان به لطفالله تبريكي(1322- 1278) از تجار به نام خرمآباد در اوايل
عصر پهلوي، نورالله فروغي(1372- 1281) و برهان زمانپور(1390-1300) كه هر
دو از روزنامهنگاران خرمآباد در دهههاي 20 و 30 به شمار ميرفتند و
نشریات طلیعه لرستان و زبان لرستان را منتشر میکردند، اشاره كرد. البته مرحوم نورالله
فروغي مدتي هم بخشدار نقاط مختلف لرستان از جمله زاغه و معمولان در همان
دوران بود.
مرحوم نصرتالله زمانپور در خانوادهاي اصيل پرورش يافت و به دنبال كوچ اكثر برادران و خواهرانش از خرمآباد، او نيز ترك ديار كرد. وي جهت ادامه تحصيل در اواخر دهه 30 به تهران رفت و به عنوان اولين خرمآبادي از دانشگاه هنرهاي زيبا فارغالتحصيل شد.
عزتالله و شكرالله زمانپور ديگر برادران نصرتالله نيز اكنون در تهران روزگار ميگذرانند.
شايد به خاطر همين ترك وطنها باشد كه امروزه بسياري از هنرمندان لرستاني در زادگاهشان غريب مينمايند و كسي از آنها شناختي ندارد و با آنها كاري نيست!
به هر حال، زمانپور نيز همچون بهمن مرتضوي ديگر زاده و باليدهي خرمآباد در عرصه تئاتر، غريبانه در غربت درگذشت و همانجا نيز به خاك سپرده شد تا فقط در تاريخ نامي از آنان به عنوان خرمآبادي (به خاطر زادگاهشان) برده شود.
در همين رابطه بخوانيد:
* امروز به اين عشق گردآوري ميكنم و مينويسم كه شايد روزي اين نوشتهها به كار كسي آيند، چنان كه نوشتههاي پيشينیان، شوقي در وجودم فكند و شعلهاي در دلم افروخت....